Bölüm
3 ÜNİVERSİTELERİMİZDE NÖROLOJİ ANABİLİM DALLARININ TARİHÇELERİ GATA
Haydarpaşa Eğitim Hastanesi | Adını bulunduğu semtten
almış olan Haydarpaşa Asker Hastanesi'nin yapımına, Sultan Abdülmecit'in Hassa
askerleri için Selimiye Kışlası civarında bir hastane yapılması için verdiği karar
üzerine, Hacı Hüseyin Paşa yönetiminde 1844 yılında başlanılmış ve 1846 yılında
inşaat bitirilerek faaliyete geçilmiştir. Günün gereksinimlerine göre sağlık
hizmetlerini yürüten hastane, 1853-1854 Kırım Savaşları sırasında hasta ve yaralıların
hizmetine verilmiştir. Bu savaşta Selimiye'ye yatırılan müttefik orduları hasta
ve yaralılarından ölenlerin gömülmesi için hastane yakınına bir mezarlık yapılmış,
önceleri hastanenin kavak kapısı ile deniz arasında küçük bir yer tutan mezarlık,
Ingilizlerin ısrarlı başvurusu üzerine sonradan büyütülmüş, Ingiliz Mezarlığı
adı ile geniş bir alanı kaplamıştır. Kırım Savaşı'nı izleyen dönemde hastane,
Istanbul'un Anadolu yakasındaki askerlerin ve özellikle Selimiye Kışlası birlikleri
ile bu yöredeki ordu mensuplarının sağlık hizmetleri ile yoğun olarak ilgilenmiştir.
1870'te Tıbbiye'yi bitiren genç hekimlerin okul sonrası bir süre daha staj
yapmaları kararlaşırılmış ve Haydarpaşa Asker Hastanesi staj yeri olarak kabul
edilmiştir. Mekteb-i Tıbbiye-yi Şahane'den diploma alan genç hekimler yüzbaşı
rütbesi ve muavin tabip ünvanı ile "tatbikat ve ameliyat mektebi" sayılan
Haydarpaşa Hastanesi'nde iki yıl staja başlamışlardır. Ilk dönem sonunda stajlarını
bitirenlere diplomaları verilmiş ve yapılan sınav sonunda 18 genç hekim yüksek
ihtisas yapmak üzere Viyana ve Paris'e gönderilmiştir. 1881 yılında orduya
eczacı yetiştirilmeye başlanmıştır. Benzeri artan hizmetleri yanında hasta sayısı
da giderek artmıştır. 500 yatak alabilen hastanenin hasta sayısı 900'ü geçmiş
ve gerekli kadro artımını gerçekleştirmiştir. 1886 yılı verilerine göre
bir yıl içinde 6915 başvuran hastadan 5095'i iyileşmiş, 1827'si hava değişimine
gönderilmiş ya da askerlikten ilişkisi kesilmiş ve 156'sı da ölmüştür. 1876
yılında açık yatak sayısı 1000'in üzerine çıkmıştır. 1907 yılında artık
kadrosunda 25 muvazzaf, 45 emekli hekim, 400 memur ve müstahdem bulunan büyük
bir hastane haline gelmiştir. Hastane Balkan Savaşı sırasında ordu birliklerinin
sağlık personeli ve malzeme ikmal merkezi olmuş, birçok sıhhiye bölüğü ve seyyar
hastanenin kurulmasını sağlamıştır. Birinci Dünya Savaşı süresince Çanakkale'den
Bağdat'a uzanan çok geniş bir cephenin hasta ve yaralılarının bakımını büyük bir
özveri ile üstlenmiştir. Ulusal Kurtuluş Savaşı sırasında da hastane yine
kendisine düşen görevi yapmaya çalışmıştır. Başhekim Albay Sadık Nazif önderliğinde
çeşitli tıbbi alet ve malzemeler Anadolu'ya gönderilmiş ve pek çok hekimin Anadolu'ya
kaçışına yardımcı olunarak Ulusal Kurtuluş Savaşı'na katılmaları sağlanmıştır.
1933 yılı sonunda hastane onarım nedeniyle Selimiye Kışlası'na nakledilmiştir.
Yenilenen ve ek hizmet tesisleri tamamlanan hastane, 1 Nisan 1940 tarihinde yeniden
hizmete açılmıştır. Ikinci Dünya Savaşı seferberliğinde Istanbul'dan Trakya'ya
geçen ordu birlikleri ve personelinin sağlık işlemleri, Haydarpaşa Asker Hastanesi'nde
gerçekleştirilmiştir. Kore savaşlarında da yaralanarak uzun tedavi ve istirahata
gereksinim gösteren gazilerin bakımı üstlenilmiştir. Zaman içinde gittikçe
gelişen hastane, 1 Ekim 1985 tarihinden itibaren Gülhane Askeri Tıp Akademisi
Haydarpaşa Eğitim Hastanesi adını alarak yeni akademik yapısına kavuşmuştur. GATA
Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Nöroloji Servisi, eğitim hastanesi oluncaya dek hizmetlerini
Nöropsikiyatri Uzmanları Şefliği'nde gerçekleştirmiştir. 1960 yılında Dr.
Renan Çora Nöroloji uzmanlığına atanmıştır. 1961-63 yılları arasında ABD'de Dr.
Turhan Itil ile birlikte çalışan Dr. Çora, yurda dönüşünden sonra hastanede ilk
elektrofizyoloji laboratuvarını kurarark başta Nöro-psikofarmakolojide EEG olmak
üzere çalışmalara başlamış ve uzun yıllar boyunca EEG çalışmalarını yürütmüştür.
Ilk EMG laboratuvarı askerlik hizmetini hastanede sürdüren Dr. Cumhur Ertekin
tarafından kurulmuş ve EEG ile birlikte 1970'lerde gündelik pratikte yerini almaya
başlamıştır. Dr. Ilker Dipçin ve Dr. Mehmet Boğa'nın uzmanlıklarından sonra
1985 yılında Doç. Dr. Nevzat Akyatan, GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Nöroloji
Servisi'nde kurucu şef olarak göreve başlamıştır. Bu dönemde uzmanlık eğitimi
için 2'si asker, 2'si sivil kökenli 4 uzmanlık öğrencisi alınmıştır. 1989
yılında Şef Yardımcılığı'na Yrd. Doç. Dr. Yaşar Güntekin atanmış ve 1990 yılında
Doçent olmuştur. Uzmanlık eğitimini hastanede tamamlayan Dr. Mehmet Saraçoğlu
zorunlu kıta görevi sonrasında 1992 yılında Yardımcı Doçent olarak göreve başlamıştır.
1994 yılında Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ Nöroloji Servisi öğretim üyeliğine
gelerek ivme kazandırmış ve 1996 yılında Dr. Mehmet Saraçoğlu Doçent olarak öğretim
üyesi kadrosuna dahil olmuştur. 1997 yılında yine servisin uzmanlık öğrencilerinden
Dr. Erdem Togrol, Yardımcı Doçent olarak göreve başlamıştır. 1985-2002
yılları arasında Serviş Şefliği görevini sürdüren Prof. Dr. Nevzat Akyatan'ın
2002 yılında Gülhane Askeri Tıp Akademisi Yüksek Bilimsel Konseyi'ne atanması
ile birlikte Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ Nöroloji Servis Şefliği'ne getirilmiştir
ve halen görevi sürdürmektedir. GATA Haydarpaşa Eğitim hastanesi Nöroloji
Servisi, bugün 33 yataklı servisi, Yoğun bakım birimi ve Nörofizyoloji Laboratuvarı'nda,
2'si Profesör, 2'si Doçent, 1'i Yardımcı Doçent 5 öğretim üyesi, 4 uzmanlık öğrencisi,
1 fizyoterapist, 2 EEG teknisyeni, 13 hemşire, 7 hastabakıcı ile birlikte sağlık
ve eğitim hizmeti vermektedir. Istanbul ve tüm Batı-Güney Anadolu'nun hasta sevk
zincirinde son durak olan servis, rütin sağlık hizmetleri yanında ağırlıklı olarak
Klinik Nöroloji, Davranış Nörolojisi ve Nörofizyoloji alanlarında da bilimsel,
lisans ve lisans üstü çalışmalarını büyük gayretle sürdürmektedir. Öğretim
üyeleri Prof.
Dr. Nevzat Akyatan 1947 yılında Içel'in Silifke ilçesinde doğdu.
1950 yılında Istanbul'a yerleşti. Ilk ve orta öğrenimini Istanbul'da tamamladıktan
sonra 1964 yılında Istanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yüksek öğrenimine başladı.
1966 yılında Deniz Kuvvetleri mensubu oldu.
1971 yılında fakülteyi bitirdikten
sonra 1971-1971 yılları arasında GATA'da stajyerliğini tamamlayarak 1972-1973
yılları arasında TGC Iskenderun'da görev yaptı. Bu süre içinde Kurtarma ve Sualtı
Komutanlığı'nda Dalış Hekimliği kursunu bitirerek "Dalgıç Hekimi" ünvanı
aldı. 1973-1976 yılları arasında adı geçen komutanlıkta dalgıçhekimliği ve öğretmenliği
yaptıktan sonra 1976 yılında GATA Nöroloji Kliniği'nde Nöroloji ihtisasına başladı.
1979 yılında ihtisası tamamlamasından sonra aynı klinikte müşavir uzman
ve başasistan olarak çalıştı. 1985'te Doçent olmasının ardından kurucu şef olarak
GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi'ne atandı. 1986 yılında Uyandırılmış Yanıtlar
konusunda çalışmak üzere Ingiltere'ye gönderildi. 1992'de Londra St. Thomas Hastanesi,
1995'te ABD Mayo Klinik ve 1998'te ABD Sloan C. Hastanelerinde misafir öğretim
üyesi olarak bulundu.
1990 yılında Profesörlüğe yükseltilen Dr. Nevzat
Akyatan, görevde olduğu süre içide bir dönem Psikiyatri ve Deniz ve Sualtı Hekimliği
Servis Şefliklerini de üstlendi. Evli ve bir çocuklu olan Dr. Akyatan, 2002 yılında
GATA Yüksek Bilimsel Konsey üyeliğine atandı. Halen adı geçen görevi ile birlikte
ağırlıklı olarak Klinik Nöroloji ve Nörofizyoloji alanlarında bilimsel çalışmalarına
devam etmektedir. Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ 1951
yılında Ankara'da doğdu. 1975 yılında Istanbul Üniversitesi Istanbul Tıp Fakültesi'nden
mezun oldu. 1976-1979 yılları arasında 3. ve 4. Ana Jet Üs Komutanlıkları'nda
ucuş hekimliği görevlerinde bulundu. 1979 yılında GATA Nöroloji Kliniği'nde ihtisasına
başladı ve 1982 yılında mezuniyeti sonrasında Ankara Etimesgut Hava Hastanesi'ne
Nöroloji Uzmanı olarak atandı. 1984 yılına dek bu görevi sürdürdü ve 1984-1986
yılları arasında ABD Vanderbilt Üniversitesi Nöroloji Bölümü'nde klinik araştırmacı
olarak özellikle Konuşma Bozuklukları üzerinde çalıştı ve ABD'de bulunduğu süre
içide birçok önemli yayın yaptı. 1987 yılında yurda dönüşünden sonra GATA Nöroloji
Anabilim Dalı'nda Yardımcı Doçent ve 1988 yılında doçent oldu. 1989 yılında "Serebrovasküler
Hastalıklı Olgularda Bellek Işlevleri" konulu araştırması ile TÜBITAK Teşvik
Ödülü'ne değer görüldü. 1993 yılında Nöroloji Profesörü oldu. Bu süre içinde "Afazi"
ve "Teorikte ve Pratikte Davranış Nörolojisi" isimli iki kitap yazdı
ve davranış Nörolojisi'nin Türkiye'de öncü uygulayıcı hekimlerinden oldu. 1994
yılında GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi öğretim üyeliğine atandı ve geçen süre
içinde servis eğitim-öğretim hizmetleri yanında çeşitli fakültelerden gelen hekimlerin
uzmanlık sonrası eğitiminde de yönetici oldu. 2002 yılında GATA Haydarpaşa Eğitim
Hastanesi Nöroloji Servis Şefliği'ne atanan Prof. Dr. Oğuz tanrıdağ, Uluslararası
Afazi Akademisi, Türk Nöroloji Derneği Eğitim Komisyonu ve Alzheimer Derneği üyesidir.
Türk Nöroloji Derneği Dergisi, nörolojik Bilimler Dergisi, Nöropsikiyatri Arşivi,
Klinik Psikofarmakoloji dergilerinde bilimsel danışmandır. Evli ve 2 çocuk sahibi
olup halen Servis Şefi olarak görevine devam etmektedir. Doç.
Dr. Yaşar Gürtekin 1948 yılında Mersin'de doğdu. Ilk ve ortaöğrenimini
Afyon ve Mersin'de tamamladı ve 1973 yılında Istanbul Üniversitesi Istanbul Tıp
Fakültesi'ni askeri öğrenci olarak bitirdi. 1974 yılında GATA'da stajyer tabip
eğitimi sonrası Tekirdag, Çerkezköy Tugay Sağlık Şube Müdürlüğü'ne atandı. 1977
yılında Nöroloji ihtisasını bitirerek Isparta Asker Hastanesi Nöroloji Uzmanlığına
atandı ve 1983 yılında Erzurum Mareşal Fevzi Çakmak Askeri Hastanesi'ne Doğu hizmeti
için görevlendirildi. 1984 yılında GATA Nöroloji Anabilim Dalı'nda Ingiltere Southampton
Üniversitesi Wessex Nöroloji Merkezi'nin Klinik Nörofizyoloji Bölümü'nde eğitim
yaptı.
Yurda dönüşü sonrasında 1989 yılında GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi'ne
Yardımcı Doçent olarak atandı ve 1990 yılında Doçent oldu. 1992 yılında Ingiltere'de
aynı merkezde ve 1999 yılında ABD Birmingham Alabama Üniversitesi'nde misafir
öğretim üyesi olarak bulundu. Ağırlıklı olarak Klinik Nörofizyoloji alanında çalışmaları
bulunan Doç. Dr. Yaşar Güntekin evli ve iki çocuk sahibidir. Halen nöroloji Servisi
Şef Yardımcısı olarak görevini sürdürmektedir. Doç. Dr.
Mehmet Saraçoğlu 1959 yılında Çankırı'da doğdu. Ilköğrenimini Çankırı
Yapraklı, ortaöğrenimini Eskişehir'de tamamladıktan sonra 1978 yılında Istanbul
Üniversitesi Istanbul Tıp Fakültesi'ne başladı ve askeri öğrenci olarak devam
etti. 1983 yılında GATA'ya nakledildi. 1984 yılında mezun olduktan sonra 1984-1985
yılları arasında GATA'da stajyer tabip eğitimini tamamladı. 1991 yılında Nöroloji
uzmanı olarak Erzurum Mareşal Fevzi Çakmak Asker Hastanesi Nöroloji uzmanlığına
atandı. 1992 yılında Nöroloji Servis Şef Yardımcısı olarak görevini sürdüren Dr.
Saraçoğlu evli ve iki çocuk sahibi olup ağırlıklı olarak Klinik Nöroloji ve Nörofizyoloji
de çalışmalarını sürdürmektedir. |